खेर जान्छ, दैनिक डेढ करोडको बिगौति दुध

कृषि

खेर जान्छ, दैनिक डेढ करोडको बिगौति दुध गाई भैंसी सुत्केरी भएको १३ दिनसम्मको दुध विक्रि हुँदैन

रोशन तिवारी बुधबार, कात्तिक ६, २०७६

तस्वीरः सीआईएन

सामान्य दूधको दही, मही, घिउ, पनिर, वटर, क्रिम लगायतका सयौँ परिकार बन्छ । तर बिगौती दूध किसानले बाँडेर वा मलखादमा फालेर चित्त बुझाउनुपरेको छ ।

पर्वत । पर्वतको कुश्मा नगरपालिका १२ का सरस्वती सुबेदीले सदरमुकाम कुश्मामा व्यवसायिक गाई पालन शुरु गरेको ५ वर्ष भयो । उहाँको गोठमा १८ वटा गाई छन् । कहिलेकाँही एकै पटक ५ वटा गाईसम्म सुत्केरी हुन्छन् । उहाँले बिगौती दूध छिमेकीलाई बाँडेर सक्नुहुन्छ, नसकिए मलखाद र जुठेल्नामा फाल्दै आउनुभएको छ ।

कुश्मा नगरपालिका २ खुर्कोटका हेमनाथ शर्माले २५ वर्षदेखि भैंसी पालन गर्दै आउनुभएको छ । गोठभरि भैंसी बाध्नुभएका हेमनाथले पनि एकैपटक भैसी सुत्केरी हुँदा बिगौती दूध खेर फाल्नु परेको र मनखत लागेको बताउनुभयो ।

सुत्केरी भैंसीको दूधको माग बजारमा छैन । डेरी उद्योगले पनि अरु दूध फाट्ने भएकाले सुत्केरी भएको १३ दिनसम्मको दुध किसानबाट खरिद गर्दैनन् । बिगौती दूधको माग र बिक्री नहुने भएकाले दुध डेरीले त्यस्तो दुध नलिने मोदीकाली दूग्ध डेरीका सञ्चालक दिनानाथ शर्माको भनाई छ ।

सामान्य दूधको दही, मही, घिउ, पनिर, वटर, क्रिम लगायतका सयौँ परिकार बन्छ । तर बिगौती दूध किसानले बाँडेर वा मलखादमा फालेर चित्त बुझाउनुपरेको छ ।

बिगौती दूध नियमित उपलब्ध नहुने र बजारीकरण गर्ने गरि धेरै परिमाणमा उपलब्ध नहुने भएकाले अमूल्य पोष्टिक तत्व भएर पनि बजार नपाएको हुन सक्ने भेटेरनरी अस्पताल तथा पशु सेवा बिज्ञ केन्द्र वागलुङका प्रमुख शम्भुराज पाण्डेले बताउनुभयो ।

पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार नेपालमा गाईको संख्या ७३ लाख २८ हजार र भैँसीको संख्या ५१ लाख ६८ हजार ८ सय ९ छ । गाईभैँसी प्राय सुत्केरी हुने सिजन असार देखि असोज सम्म दैनिक सरदर २० हजार १ सय ६१ गाईभैसी सुत्केरी हुने देखिन्छ ।

एउटा पशुको दैनिक दूध उत्पादन १० लिटरको हिसाबले दैनिक २० लाख ७० हजार लिटर दूध उत्पादन हुन्छ । एक लिटर दूधको मुल्य ७० राखेर हिसाब गर्ने हो भने दैनिक १ करोड ६० लाखको बिगौती दूधले मुल्य नपाएको देखिन्छ ।

प्रकाशित मिति: बुधबार, कात्तिक ६, २०७६

रोशन तिवारी बुधबार, कात्तिक ६, २०७६