काठमाडाैँ। आपतकालीन अवस्था कृषि बालीमा निर्भर किसानहरूको जीविकोपार्जन जोगाउन र पुनःस्थापनाका लागि सरोकारवालाको भूमिका महत्वपूर्ण हुनेमा वक्ताहरुले जोड दिएका छन् ।
संयुक्त राष्ट्र संघको खाद्य तथा कृषि संगठन (एफएओ)ले ललितपुरमा आयोजना गरेको छलफल कार्यक्रममा वक्ताहरुले बालीसम्बन्धी आपतकालीन प्रतिक्रिया सुदृढ गर्न अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डहरूको प्रयोगलाई क्षेत्रीय रूपमा मजबुत बनाउनु पर्नेमा जोड दिएका थिए ।
छलफलमा राष्ट्रिय नीति, संस्थागत अभ्यास र आपतकालीन कृषि प्रतिक्रियामा कसरी समावेश गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल भएको थियो । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका सचिव जगन्नाथ तिवारी नेपालमा कृषि संकट व्यवस्थापन क्षमता सुदृढ गर्ने बताउनुभएको छ । उहाँले दिगो र उत्थानशील कृषि–खाद्य प्रणाली निर्माणका लागि सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै नेपाल सरकारले एफएओ र अन्य साझेदारसँग मिलेर आपतकालीन अवस्था कृषि बालीको संरक्षणमा काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा संयुक्त राष्ट्र संघको खाद्य तथा कृषि संगठन (एफएओ) सहायक प्रतिनिधि अरुण जीसीले जलवायु परिवर्तन, वातावरणीय क्षय र सामाजिक, आर्थिक जोखिमका कारण बालीमा आधारित जीविकोपार्जनमा बढ्दो चुनौतीहरू देखिएको बताउनुभयो । उहाँले कृषि आपतकालीन प्रतिक्रिया केवल छिटो हुनु मात्र पर्याप्त नभई तथ्यमा आधारित, स्थानीय सन्दर्भअनुसार र जोखिम सूचित हस्तक्षेप आवश्यक हुने उल्लेख गर्नुभएको थियो । साथै उहाँले एफएओले नेपालले अगाडि बढाइरहेको पूर्वानुमानमा आधारित कार्य र विपद् जोखिम सूचित योजना निर्माणका प्रयासहरूलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता जनाउनुभएको थियो । सह प्रशिक्षक प्रचण्ड कट्टेलले स्थानीय प्रणालीलाई बलियो बनाउँदै नीतिगत व्यवस्थाको आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
एफएओका कृषि अधिकृत शोन म्याकग्वायरले साझा मापदण्डहरूको प्रयोगले कृषि आपतकालीन अवस्थामा विभिन्न संस्थाबीच समन्वय र प्रभावकारिता बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका रहने बताउनुभयो । एफएओले सञ्चालन गरेको ५ दिने तालिममा एशिया प्रशान्त क्षेत्रमा पहिलो पटक सञ्चालन भएको कृषि आपतकालीन अवस्था तालिममा नेपालसहित अफगानिस्तान, बंगलादेश, भारत, मान्मार र पाकिस्तानबाट प्रतिनिधिहरु सहभागि थिए ।
प्रकाशित मिति: बिहीबार, वैशाख १०, २०८३
